Wanneer niemand weet waar de problemen wonen
Gisteren schreven wij dat dit geen “lastige casus” is.
Geen “complex dossier”.
Geen incident dat vraagt om nóg een meldpunt.
Vandaag bevestigt Tubantia dat beeld — met cijfers die eigenlijk niemand meer kan wegpoetsen.
Meer dan tweeduizend meldingen per jaar in Enschede over overlast door zogenoemde ‘verwarde personen’. Meer dan één op de drie politiemeldingen. Veruit het grootste overlastprobleem van de stad.
Groter dan lawaai, groter dan alcohol en drugs. En al jaren stijgend.
En toch gebeurt er niets wat het probleem daadwerkelijk verkleint.
Dat is geen toeval. Dat is beleid.
Meldingen zonder regie
Wie het artikel goed leest, ziet een bekend patroon. Bewoners doen meldingen. Woningcorporaties bouwen dossiers op. De politie rijdt af en aan. De GGD heeft een meldpunt. Er zijn projecten, pilots en samenwerkingsverbanden.
Maar niemand kan zeggen wat het oplevert.
Er is geen totaalbeeld. Geen overzicht. Geen structurele afname. En vooral: geen duidelijke verantwoordelijke. De politie heeft het drukker dan ooit, terwijl zij dit probleem nooit had mogen dragen.
Corporaties kunnen niet ingrijpen. Zorg blijft achter de voordeur. En bewoners blijven achter met angst, slapeloze nachten en een gevoel van machteloosheid.
Wie naast een ‘verwarde’ buurman woont, leert snel wat bestuurlijke abstracties betekenen in de praktijk. En laten we vooral ook duidelijk maken, ‘verward’ is een bestuurlijke verzamelterm, geen medische diagnose
De blinde vlek die niemand wil benoemen
Wat in het debat vrijwel altijd ontbreekt, is iets fundamenteels: zicht.
In Enschede zijn ongeveer honderd locaties bekend als begeleid of beschermd wonen. Die worden soms gepresenteerd alsof dat het geheel is. Maar dat is het niet. Het is niet eens in de buurt.
Individuele adressen ontbreken. Geclusterde woonvormen vallen buiten beeld. Studio’s met zorglabels, particuliere kamerverhuur, woonvormen die via de WOZ-categorie ‘zorg’, ‘senioren’ of ‘doelgroep wonen’ lopen — ze verdwijnen allemaal van de kaart. Letterlijk.
In 2019 is toegezegd dat alle vormen van begeleid en beschermd wonen in kaart zouden worden gebracht. Die toezegging is nooit nagekomen. Tot op de dag van vandaag beschikt de gemeente slechts over een fragmentarisch, onvolledig overzicht.
Het college van B&W haalt inmiddels zelfs opvanginstanties en woonzorginitiatieven door elkaar. Dat is geen semantische slordigheid, maar een fundamenteel verschil in aard, toezicht en risico’s.
Door deze begrippen te vermengen ontstaat een bestuurlijk rookgordijn — en blijft het werkelijke aantal locaties en adressen buiten beeld.
Dat betekent maar één ding: de gemeenteraad bestuurt (als hoogste orgaan) zonder te weten wat er in de stad gebeurt.
Geen overzicht is geen neutraliteit
Zonder overzicht is er geen spreiding.
Indien er geen spreiding is, is er concentratie.
Zonder concentratiebesef is er escalatie.
En die escalatie zien we nu terug in de cijfers.
Het gaat hier nadrukkelijk niet om stigmatisering van mensen met psychische problemen. De meesten vormen geen enkel gevaar voor hun omgeving. Maar beleid maken betekent ook erkennen dat binnen deze groep mensen zitten die wél onvoorspelbaar zijn. Die dreigen, vernielen, intimideren — en in sommige gevallen levensgevaarlijk zijn.
De tragische zaak in Almelo staat nog vers in het geheugen. Ook daar was sprake van bekende problematiek, meldingen, signalen — en een overheid die niet ingreep. Ook Enschede kent tragische voorbeelden waarbij toezicht en regie ontbraken, met onherstelbare gevolgen voor slachtoffers en hun omgeving.
Wie doet alsof dit alleen maar een zorgvraagstuk is, sluit bewust de ogen voor de veiligheidscomponent. En wie veiligheid negeert, laat niet alleen de buren in de steek, maar ook de mensen die zorg nodig hebben.
De stille politieke keuze
Wat Tubantia correct beschrijft, maar niet hardop zegt, is dit: de invoering van de WMO heeft niet alleen zorg gedecentraliseerd, maar ook verantwoordelijkheid verdund.
Iedereen is een beetje verantwoordelijk. Dus niemand is echt verantwoordelijk.
Gemeenten kregen de opdracht om mensen zo lang mogelijk thuis te laten wonen. Dat zou goedkoper zijn en menswaardiger. Maar wat nooit serieus is georganiseerd, is wat dat betekent voor woonwijken, voor buren, voor veiligheid — en voor toezicht.
Het resultaat zien we nu. Steeds meer meldingen. Steeds minder grip. En een politiek die blijft spreken over ‘complexiteit’ om niet te hoeven erkennen dat keuzes verkeerd hebben uitgepakt.
Besturen is weten
Het probleem in Enschede is niet dat er mensen met problemen wonen. Dat is van alle tijden. Het probleem is dat het bestuur niet weet waar, hoeveel en met welke risico’s.
En dat is geen technisch mankement. Dat is een politieke nalatigheid.
Raadsleden hebben ingestemd met beleid zonder volledige informatie. Bestuurders hebben toezeggingen gedaan zonder ze na te komen. En ondertussen worden bewoners geacht begrip te tonen, meldingen te blijven doen en vooral geduld te hebben.
Maar geduld is geen beleid. En begrip is geen vervanging voor veiligheid.
De vraag die nu beantwoord moet worden
De kernvraag is niet langer: hoe complex is dit probleem?
De kernvraag is: waarom accepteert Enschede dat het bestuur geen overzicht heeft?
Als de gemeente zou spreken over opvanglocaties met de toevoeging opvanginstanties in plaats van alleen formeel gelabelde wooninitiatieven, zou een veel gedetailleerdere en uitgebreidere kaart ontstaan. Juist die locaties — vaak tijdelijk, versnipperd en onder verschillende regimes — blijven nu structureel buiten beeld.
Zolang die vraag niet wordt beantwoord, blijven columns nodig. Blijven bewoners naar de krant stappen. Blijft de politie overbelast. En blijven bestuurders praten — terwijl ze niet leveren.
Dit is geen incident.
Het is geen pech.
Dit is bestuurlijk falen dat al jaren zichtbaar is.
En hoe langer we doen alsof dat niet zo is, hoe groter de rekening wordt — voor iedereen die ernaast woont.
Het Belang van Enschede blijft dit benoemen — totdat besturen weer betekent: weten, kiezen en beschermen.
Geef een reactie